Yarın 12 Eylül

Darbeler... Demokrasinin sırtına saplanmış birer hançer... Darbeler, demokrasi tarlasına serpilen kötü tohumlar.
Darbeler... Siyasete müdahaleler... Muhtıralar... Türk siyasetinin DNA'sını, kimyasını bozdu.
Türkiye'yi geriletti. Yetişmiş kadroları, taze ekini biçercesine biçti... Katletti,
Siyaset ve siyasetçi düşmanlığını körükledi.
12 Eylül 1980... Askeri darbe... Mili irade, silah zoruyla iktidardan uzaklaştırıldı... Türkiye Büyük Millet Meclisi kapatıldı.
Yarın... Yıldönümü.

***

Yakıştı mı?

Darbe... 27 Mayıs 1960... İstanbul Üniversitesi Profesörler Kurulu hemen toplandı ve oybirliği ile... Darbenin meşru olduğuna karar verdi.
Darbe... 12 Eylül 1980... Bütün üniversitelerin ortak kararı ile
Kenan Evren fahri hukuk profesörü ilan edildi.

***

Yanıtını arayan sorular

Darbecilerin... Darbe öncesi, Amerika'ya gitmeleri tesadüf mü?
Darbelerden sonra... Amerika'nın, Avrupa ülkelerinin suskunlukları... Tepki göstermemeleri... Tesadüf mü?

12 Mart 1971 muhtırasından sonra... Eski Dışişleri Bakanı İhsan Sabri Çağlayangil, "Muhtıranın arkasında ABD var... CIA var" demedi mi?
15 Temmuz 2016 hain darbe girişimcilerini Amerika besleyip, büyütmedi mi? Koruyup, kollamadı mı?

***

Sistemin gizli efendileri

Kenan Evren... 12 Eylül darbesinin lideri... Anılarını yazdı... 3 cilt. Yetmedi... Bir kitap daha yazdı:
Unutulan Gerçekler.

Darbe öncesi Genelkurmay Başkanlığı'nın kapısını aşındıranlar... Milletvekilleri... Senatörler... Gazeteciler... İş insanları... Kanaat önderleri... Sivil toplum liderleri... Akademisyenler... Bunlar... Sistemin gizli efendileri.
Demokrasiden söz ederler... Ama... Postal görünce esas duruşa geçiverirler.

***

Gizli mesaj

Darbenin (12 Eylül 1980) üzerinden yıllar geçti... Amerikan Dışişleri'nin bazı belgelerinin gizliliği sona erdi... BBC'de yayınlandı... 13 Eylül 2018.
İstanbul'daki ABD Başkonsolosu Robert Houghton, darbeden 2 hafta sonra, Amerika'ya gizli bir diplomatik mesaj gönderiyor.
İçeriği... "Türk iş dünyası sevincinden neredeyse havalara uçuyor."

***

Hepsi gerçek

Amerika'nın... Ankara, İstanbul ve İzmir'deki diplomatik temsilcilerinin, 12 Eylül 1980 ile 15 Kasım 1980 arasındaki süreçte, Washington'a yolladıkları gizli mesajların sayısı... 10.
Mesajlar... Darbeciler ile Amerika arasındaki bağlantıların kanıtları.
İçimizde... Darbeye sevinen... Amerika'ya teşekkür eden o kadar çok ki.

***

Yazılı hafıza

Darbe... 12 Eylül 1980... Siyasi partiler kapatıldı.
Arşivleri kâğıt fabrikasına yollandı... SEKA'ya.
Eritildi... Kâğıt yapıldı.
Partilerin toplantı tutanakları... Tartışmalar... Kararlar... Belgeler... Yok oldu. Türk siyasetinin yazılı hafızası... Eridi, gitti.
Tepki mi? Ne gezer... Sıkıyönetim var.
Siyasetçiler derseniz... Süleyman Demirel ile Bülent Ecevit... Hamzakoy'da.
Necmettin Erbakan ile Alparslan Türkeş... Uzunada'da.

***

Tarihi konuşma

Turgut Özal, darbe öncesinin Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarı... Darbeden hemen sonrası... Hamzakoy'daki Süleyman Demirel'i aradı. Saygı sözleri... Hatır sormalar... Nazmiye Hanım'a saygılar.
Sonra... Özal, asıl konuya girdi:
- Ağabey... Askerler bana görev teklif ediyorlar... Ekonomiden Sorumlu Başbakan Yardımcılığı... Ne diyorsunuz?
"Turgut, ne görev verirlerse kabul et... Onlar seni kollarından tutup atana kadar hizmet et... Türkiye hepimizin... Önce hizmet."

***

O gece

Darbeye saatler kala... 11 Eylül 1980 Perşembe... Başbakan Demirel evinde... Güniz Sokak 31.
Giriş kat... Üç misafiri var... Kahramanmaraşlı parlamenterler:
Halit Evliya... Ali Adnan Karaküçük... Mehmet Şerefoğlu.
Konuşulan konu:
14 Eylül Pazar günü Menzelet Barajı'nın temeli atılacak... Temel atma töreni... Program... Hangi bakanlar katılacak?
Ama... Ankara'da siyasi hava kapalı... Etrafta değişik söylentiler var.
Demirel, yandaki odaya geçiyor ve Cumhurbaşkanı Vekili İhsan Sabri Çağlayangil'i arıyor.
"Genelkurmay'la konuşmasını" rica ediyor.

Az sonra... Çağlayangil'den telefon.
Genelkurmay Başkanı Kenan Evren ile konuşmuş... Ama Evren Paşa renk vermemiş... "Bir şey yok" gibi sözler etmiş.
Saat 23.00... İçişleri Bakanı Orhan Eren geliyor.
24.00... Milli Savunma Bakanı Ahmet İhsan Birincioğlu, odaya giriyor:
- Beyefendi... Askerler, evinizin kapısının önündeki nöbetçi polisleri götürdüler.
01.00... Başbakan'ın telefon hattı kesiliyor.
En uzun gece... Sessizlik... Uyku sıfır.
05.30... Demirel'in evinin önünde siyah bir araç duruyor... Bayraklı... Bir Amiral makam aracı.
Araçtan eski bakan Nahit Menteşe iniyor...
Amiral, araçta bekliyor.
Nahit Menteşe... Demirel'in alt kattaki çalışma odasına giriyor... Yüzü bembeyaz... Elinde bir zarf... Zarfın içindeki yazı, "Bay Süleyman Demirel" diye başlıyor.
- Beyefendi... Hamzakoy'a gidecekmişsiniz... Hanımefendiyi de götürebileceğiniz bildirildi.
- Nahit... Bu zarfı sana kim verdi?
- Orgeneral Haydar Saltık.

***

Nazmiye Demirel

Başbakan üst kata çıkıyor... Nazmiye Demirel yalnız... Tedirgin... Soruyor... Neler oluyor?
Demirel, durumu özetliyor.
- Nazmiye... Ben yalnız gideceğim... Senin gelmene gerek yok.

- Hayır... Madem ki benim de seninle gelmemde bir sakınca yokmuş, neden yalnız gidecekmişsin? Ben de seninle gideceğim.
- Nazmiye... Dün önümde selam duranlar, yarın beni iter, kakar... Görürsün... İncinir, üzülürsün... Sen evde kal... Benimle Hamzakoy'a gelme.
- Hayır Demirel... Kararım kesin... Seni yalnız göndermeyeceğim.
Duygusal bir sahne... Hanımefendinin gözünden düşen damlalar... Ve bavul hazırlığı.

***

Su testisi

Süleyman Demirel, yabancı devlet adamlarının anılarını okurdu.
Ama... Kendi anılarını yazmadı.

Önemli olayları ise... Anı gibi... Süleyman Demirel başlıklı bloknota not ederdi.
Bloknotların bir kısmı bende.
12 Eylül 1980 sabahı... Süleyman Demirel, eşi Nazmiye Demirel'in elinden tutuyor... Kendilerini bekleyen araca biniyorlar... Ve Demirel, defterine not düşüyor:
"12/9/1980... Otomobile bindik... Evin önünden ayrılıyoruz... Su testisi su yolunda kırılır.''